Bilgisayarı anlamak...
İşletme çalışanları bilgisayarla çeşitli ortamlarda tanışırlar. Sorumlulukları ile
bağlantılı olarak bilgisayarı kullanır ve kendilerini geliştirirler. Bu tanışma
kapsamlı bir eğitim süreci içerisinde gerçekleşmiş ise çalışan iyi bir başlangıç
yapmış demektir. Bilgisayar ve uygulama programları kullanım eğitimine çeşitli nedenler
ile fırsat bulamamış ve kendilerini değişik yöntemler ile yine kendileri yetiştirmiş
olan kullanıcılar işlerini bilgisayar üzerinden yürütebilirler, ancak edindikleri
bu bilgi sistematik olmadığı için çoğunlukla görünmeyen işgücü kayıpları ve verimsizlikler
olacaktır.
Bilgisayarların bizlerden olan temel farklılıkları, üretimlerinde bir hata söz konusu
değilse, kendilerinden istenen tüm görevleri bıkmadan, unutmadan, ihmal etmeden,
hata yapmadan ve bizim hiçbir zaman erişemeyeceğimiz bir hızla yerine getirmeleridir.
Burada sayılanlar tüm iş yönetimi alanlarında bilgisayar ve program kullanımını
vazgeçilmez duruma getiren temel nedenlerdir.
Kurumsal Kaynak Planlaması
Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP),
bir üretim veya
hizmet işletmesinin sahip olduğu tüm varlıkların bilgisayar yazılımları otomasyonu
ile en uygun biçimde yönlendirilip, üst yönetimce belirtilen işletme hedeflerine
ulaşılmasını sağlayan finans, üretim ve hizmet birimleri yönetim programı olarak
tanımlanabilir. Bu yönetimi sağlamak amacı ile
ERP sistemi, işletmenin sahip olduğu tüm fiziksel varlıkların,
mali tanımların ve bunların birbirleri ile olan ilişkilerini belirleyen değerlerin,
bilgisayar ortamında belli kayıt şekilleri ile tutulmasını, bunlara ait tüm hareketlerin
kayıt edilmesini ve bu bilgilerin güncellenmesini ister.
Sistemde bulunan çeşitli
analiz ve hesaplama araçları bu hareketlerin doğurduğu sonuçları kullanıcılara rapor
eder, zamanında gerekli inceleme ve yorumları yapmasını, gereken önlemleri almasını
sağlar. Yapılan bu işlemler sonucunda alınan kararlar ile tüm şirket varlıkları
yapısında gereken iyileştirme ve güncellemeler yapılıp üst yönetimin koyduğu işletme
hedeflerine ulaşmak için en iyi yöntemin bulunması yolunda önemli adımlar atılır.
Bu adımlara tüm işletme
çalışanlarının katılımını da sağlayan bu yöntemde başarıya giden tüm bu olguları
elde etmek için yolumuza çıkacak çeşitli işletme ortamı zorluklarını da göz ardı
etmemeliyiz. Öncelikle üst yönetimin bu işleve
inanmış olması ve desteklemesi önemlidir. Dünyanın ortak bir pazar haline geldiği ve en iyi
olanı en ekonomik şartlar ile kullanıcıya sunmanın büyük önem kazandığı günümüzde,
rekabet edebilmek amacı ile kendi yapımızı iyileştirmeyi hedefleyen bu çalışmanın
işletmeler için olan önemi bilinen bir gerçektir.
İşletme Faaliyetleri ve Ürün Yapıları
Bilgisayar yazılımları temelde, farklı işletme tiplerine bağımlı olarak çok büyük
değişiklikler göstermezler. Pencere camı üreten bir işletme ile sipariş üzerine
giyim eşyası üreten bir işletmenin genel üretim yönetim yapıları birbirlerinden
tamamen farklı olmakla beraber her iki işletmenin gereksinimi olan temel üretim
yönetimi özelliklerini standart yapıya sahip bir ERP otomasyon programı rahatlıkla
karşılar. Otomasyon uygulaması, cam üretiminin takibi için ek ara yüzler ve bilgi
saklama alanları gerektirecek, bunlar giyim eşyası üreten işletmenin isteyeceği
ek ara yüzlere, formlara ve bilgi alanlarına benzemeyecektir.
Bu uygulama iki farklı ülke insanının farklı diller ve jestler kullanarak aynı amacı
yerine getirmek üzere davranmaları gibi bir durumu ortaya çıkarmaktadır.
İşletmeler ve Otomasyon Süreci
Bir tarafta fiziksel ürünler üreten diğer tarafta ise çeşitli hizmetler veren değişik
yapıdaki işletmelerin otomasyon sürecini birbirinden ayırmak gerekir. Burada vurgulamak
istediğimiz uygulama süreci farklılığıdır, yani her iki tip işletmede de ürün veya
hizmet cinsi ne olursa olsun bu otomasyon işlemi mümkün olacaktır.
Üretim veya hizmet tipi nedeni ile yazılım bazı değişim ve eklere tabi olmaktadır.
Bu değişim ve ekler mümkün olduğunca var olan hassas yazılım yapısını bozmadan yerine
getirilmelidir. Üretim ve hizmet yönetimi otomasyonu işletmelerin diğer işlevleri
ile (satınalma, satış, muhasebe vb.) birleştirildiği zaman ortaya entegre bir işletme
otomasyon yapısı çıkacaktır.
Bu otomasyon yatırımı, programın kullanım hakkının satın alınması (Lisans Bedeli),
kullanıcı sayısına göre hak alınması (Kullanıcı Lisans Bedeli), Eğitim Hizmetleri,
Ek ve Değişikler için anlaşma yapılması, işletmeye ait ek tesislerde kullanım hakkı
alınması ve Program Bakım Süreci Anlaşması gibi maliyetlerin toplamından oluşacaktır.
Bunlara ilaveten işletmenizde var olan bilgisayar parkı yapısı daha ileri bir teknoloji
yapısı, ek donanım veya 3.parti diğer yazılımlara gereksinim duyurabilir.
Bilgisayar Yazılımları
Her gün kullandığınız cep telefonu, sürdüğünüz otomobil, kolunuzdaki saat ve çevrenizdeki
daha birçok kullanım aracı bilgisayar yazılımları yardımı ile istenen görevleri
yerine getiriyorlar. Çok basit olarak tanımlarsak, yazılımlar tıpkı bu okuduğunuz
metnin yazımı gibi programcılar tarafından bilgisayar ortamında elle yazılmakta,
bunları hatalara karşı kontrol eden diğer yazılımlar tarafından kontrol edilmekte
(bu işlem sadece yazılım dili mantık hatalarını görür) ve bu gözle görünür yazım
şeklinden sadece bilgisayarların anlayacağı yazılım kodlarına dönüştürülmektedir.
Programcılar bu yazılımları hazırlarken bir takım disiplin kurallarına uymaktadır.
Yazılım bir duvarın örülmesi kadar somut bir eylem değildir, yani bir tuğlayı ters
döşediğiniz zaman çok büyük bir yüzeyde bile hemen fark edilebildiği halde yazılımda
durum aynı değildir. İnsanın zaafları bir yerde bu eyleme de yansımaktadır, bazen
bir program yüz binlerce satırdan oluşabilmekte ve gözden kaçan hatalar olmaktadır.
Bu tip hatalar kimi zaman yazılım kontrol noktalarında kimi zamanda hiç arzu edilmediği
halde kullanıcının çalışma ortamında görülmektedir.
Modern donanım ve imkânlara sahip bir ofis ortamı en iyi eğitimi almış yazılım elemanını
arzu edilen düzeyde bir yazılımı üretecek seviyeye tek başına getiremez. Yazılımcının
deneyim, bilgi ve mesleki becerisini kullanıp, beyin gücü ile iyi bir bilgisayar
programı haline getirirken karşılaşacağı kaçınılmaz bir takım zorluklar vardır.
Özveri, hırs, irade gücü ve disiplin bu mesleğin temel taşlarındandır. Saydığımız
bu yetiler kişiler tarafından çok uzun ve yorucu bir süreç içerisinde kullanılarak
bir yazılım ürünü sizlere sunulabilmektedir.